Satellietdata voor een gezond watersysteem:

Monitoring bij Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden

plaatje 2

 

Satellietdata van Nederlandse wateren kunnen van grote waarde zijn voor de monitoring van ecologie binnen waterschappen. De data kunnen inzicht geven in de aanwezigheid én de ontwikkeling van diverse typen vegetatiebedekkingen. NEO meet deze vegetatieontwikkeling op automatische wijze met satellietdata. In 2020 voert NEO voor de derde maal een kroosmonitoringsopdracht uit voor Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden (HDSR).

Onwenselijke vegetatie
Een diverse plantengroei  is gewenst in een gezond ecosysteem met een goede  waterkwaliteit. Wanneer er voldoende waterplanten aanwezig zijn ontstaat er leefruimte voor andere organismen, zoals insecten en vissen, om zich te ontwikkelen. Echter, niet alle vegetatiegroei is wenselijk: Teveel nutriënten in het water kunnen extra druk op het ecosysteem geven doordat sommige vegetatiesoorten gaan woekeren. Een voorbeeld hiervan is snelgroeiend eendenkroos dat in korte tijd het wateroppervlak kan bedekken. Ander waterleven wordt hierdoor verstoord vanwege een tekort aan licht en zuurstof. Ook exoten zoals grote waternavel kunnen in korte tijd een heel gebied overwoekeren. De locaties van dergelijke snelgroeiende hotspots kunnen met satellietdata-toepassingen sneller in kaart worden gebracht, ter ondersteuning van het beheer.

Inzicht
In 2020 monitort NEO eendenkroos en verschillende waterkwaliteitsparameters voor het gehele beheergebied van HDSR op automatische wijze. Met optische satellietdata wordt de spreiding in het beheergebied van onder andere eendenkroos in kaart gebracht. Door het gebruik van meerdere satellietbeelden in het groeiseizoen geeft NEO HDSR inzicht in de locaties, de hoeveelheid biomassa en de snelheid waarop biomassa toeneemt in een watergang. In 2019 zijn metingen uit satellietopnames gevalideerd aan veldmetingen van HDSR in het veld: door middel van het gebruik van bijna-dagelijkse satellietopnames konden de satellietmetingen vergeleken worden met veldmetingen van dezelfde dag.

Informatie uit de lucht
Door het  landschap te monitoren met risico gestuurde informatie vanuit de lucht krijgt een waterbeheerder een gebiedsdekkend overzicht die hij vanaf de weg niet kan krijgen. Het gebruik van deze informatieservice over meerdere jaren geeft daarnaast een trend van de ontwikkeling van bijvoorbeeld drijfbladplanten gedurende het groeiseizoen. Hotspots kunnen op deze manier vooraf worden aangewezen.

plaatje 3plaatje 4

Figuur 1: Kavelsloten met rechts kroos in groen en oevervegetatie in geel