Droogte legt historisch landschap bloot in Nederland

Luchtfotografie is een ondergeschoven kindje geworden, klaagt een archeoloog tegenover NOS, met deze droogte is er zoveel te zien, je kunt sporen vinden van de Bronstijd tot de Middeleeuwen! (https://nos.nl/artikel/2241925-droogte-helpt-archeologen-maar-nauwelijks-in-nederland.html). Naar aanleiding van dit bericht gingen medewerkers van NEO enthousiast op zoek op de hoogste resolutie open satellietdata die voor Nederland beschikbaar is: beelden opgenomen door de TripleSat satellietconstellatie. Op deze beelden met 0.8 meter resolutie blijken inderdaad overal sporen uit het verleden op te duiken in droge gebieden.

Noordlaren

Het Algemeen Dagblad meldt het zichtbaar worden van de sporen van een Middeleeuws kasteel, bij Noordlaren. Ook op de satellietbeelden zijn ze duidelijk te zien.

Noordlaren1

Het is verbazend dat zulke duidelijke patronen normaal gesproken verborgen kunnen blijven, maar een vergelijking met beelden uit een nattere periode bevestigt dat: https://www.satellietdataportaal.nl/compareimages.php?img1=20180723_092410_Tri&img2=20180508_092338_Tri&mapzoom=17&mapbounds=%5B%5B53.131401268583666%2C6.664870977401734%5D%2C%5B53.12530489579311%2C6.644271612167359%5D%5D

Spannender dan het opzoeken van al bekende locaties is natuurlijk het zoeken naar onbekende sporen. Bij een aantal locaties zijn sporen gevonden die lijken te wijzen op menselijke activiteit; soms van enkele tientallen jaren geleden, soms ouder. Van de meeste van deze locaties weten we nog niet of het bekende archeologische vindplaatsen betreft – deze informatie is grotendeels opgeslagen in de databank Archis, welke enkel toegankelijk is voor archeologische professionals. Hieronder een paar voorbeelden.

Apeldoorn - greppels 

Bovenstaand een voorbeeld uit de omgeving van Apeldoorn. 50 jaar geleden stonden er enkele boomgroepen in wat nu grasland is (bovenkant van het beeld). De greppels die de bosjes afbakenden zijn duidelijk te zien als groene lijnen in het vergelende weiland. Links onderin zijn duidelijk afgebakende groene vlekken zichtbaar in een droge plek. De vormen en de scherpe grenzen suggereren menselijke activiteit, maar op geen enkele topografische kaart tot 1850 is hier een spoor van te vinden www.topotijdreis.nl

De Maas

Langs de Maas zijn alluviale afzettingen duidelijk te zien, die grillige patronen tekenen in het verdrogende landschap. De donkergroene rechte lijnen die in het midden van het beeld komen overeen met de afbakening van een stukje gecultiveerde grond, zoals te vinden op oudere kaarten.

Maas1a

En een rechthoekig patroon, dichtbij de Maas, nergens te vinden op topografische kaarten – kunnen dit sporen van de Romeinen zijn?

Maas2a
Wat u hierboven gezien hebt is slechts een selectie uit wat er gespot is. De komende maanden zal hopelijk een deel van deze raadsels opgelost worden. Bij bijzondere vondsten houden we u op de hoogte!