Inventarisatie asbestverdachte daken Gelderland afgerond

Gelderland gesignaleerde daken2

 

In 2024 gaat het landelijk verbod op asbestdaken in. Overheden bereiden zich voor om actie te ondernemen. Een eerste stap hierin is vaak het in beeld krijgen van de grootte van het probleem, en waar de asbesthoudende daken zich bevinden. NEO heeft sinds 2015 een methode ontwikkeld om asbestverdachte daken te detecteren en te karteren op basis van aardobservatie. Na een inventarisatie te hebben uitgevoerd voor verschillende gemeenten, heeft NEO nu een inventarisatie uitgevoerd in opdracht van de provincie Gelderland.

Inventarisatie
Na met succes inventarisaties te hebben afgerond voor Utrecht1 , Sliedrecht, Den Haag en Delft, vraagt de hoeveelheid data van de provincie Gelderland (waartoe 54 verschillende gemeenten behoren) om een andere aanpak. Hiervoor heeft NEO een signaleringsmethode ontwikkeld die vooral op het gebied van efficiëntie sterk is verbeterd ten opzichte van voorheen. Kwaliteit heeft altijd hoog in het vaandel gestaan bij NEO; kwaliteitsbehoud is bij deze ontwikkelingen dan ook een voorwaarde.

De nieuwe methode is semi-geautomatiseerd en gaat vooral uit van algoritme-gedreven stappen in de eerste fase: het creëren van een scherp afgebakende maar betrouwbare dataset om visueel te beoordelen, op basis van data uit BAG en BGT en digitale hoogtemodellen. Visuele controle is nog steeds vereist om een dak te beoordelen op verdenking; automatische herkenning is zeker mogelijk, maar omdat de kwaliteit niet kan voldoen aan de eisen die NEO stelt zou deze stap zó grondig gevalideerd moeten worden, dat de winst te verwaarlozen is.

De beoordeling of een dak asbestverdacht is of niet is complex en zit hem soms in details. Het is vereist dat de analist kennis heeft van verschillende daktypen; in de luchtfoto kunnen het soms slechts pixels zijn die twijfel veroorzaken of een vermoeden van een verdachte golfplaat misschien toch een niet-verdacht pannendak is. De analist kan dan obliek- en panoramabeeld inzetten om zijn vermoeden te valideren. Door automatische herkenning op basis van luchtfoto’s, satellietbeelden of puntenwolken zou deze twijfel in veel gevallen nooit zijn ontstaan.

Resultaten
In totaal heeft NEO in de provincie Gelderland zo’n 150.000 asbestverdachte daken gesignaleerd. De daken zijn voorzien van relevante informatie als daktype, bouwjaar, en de individuele oppervlakte gecorrigeerd naar de hellingshoek van het dak. Daarnaast is ieder dak voorzien van een waarde waarmee de urgentie tot sanering wordt aangegeven, berekend door een optelsom van de dakconditie en de mate van verdenking.

Vervolgstappen
Het resultaat geeft een beeld van de hoeveelheid asbest op verschillende zoomniveau’s; overheden weten wat de orde van grootte is van de hoeveelheid asbest waarmee zij de komende jaren te maken krijgen; eigenaren en toezichthouders hebben inzicht in individuele daken en hun locatie, waarbij koppelingen zijn gelegd met de basisregistraties (BAG en BGT).

De opgeleverde inventarisatie kan dan ook nauwelijks als eindproduct worden beschouwd, maar eerder als uitgangspositie. Het is nu aan de overheden en toezichthouders om aan de slag te gaan met de daken en de deadline van 2024 te halen. NEO kijkt ook naar de toekomst en ziet hier veel mogelijkheden. Er zijn al opdrachten uitgevoerd waarbij NEO een rol heeft gespeeld in de communicatie met eigenaren. Zo zijn er voor de gemeente Utrecht voor ieder verdacht dak unieke rapportages gegenereerd die zijn ingezet bij het op de hoogte stellen van de eigenaren van verdachte daken. Ook de monitoring van daken zal – zeker omdat mutatiedetectie geldt als een van NEO’s belangrijkste producten – van grote meerwaarde kunnen zijn voor overheden bij het beheer van hun asbestdata of de ontzorging daarvan.

Gelderland overzicht

[1] Het artikel van Rienk Kuipers en Harold Murk over de asbestinventarisatie van de gemeente Utrecht, gepubliceerd in GIS-magazine: http://magazine.cmedia.nl/cmedia-gis-magazine-2-2017#!/asbest